Rotterdams Klimaatakkoord

Deals in uitvoering

Vanaf mei 2019 zijn de verschillende klimaattafels een aantal keer bij elkaar gekomen. Ze hebben met elkaar gesproken over plannen, oplossingen en gedurfde stappen die ze met hun tafel kunnen nemen. De eerste voorstellen lagen medio september op tafel.  Na een doorrekening van die plannen op CO2-vermindering en aanpassingen, ligt er nu een akkoord vol concrete plannen waar alle partijen hun handtekening onder kunnen zetten. Hieronder lees je precies welke deals er allemaal zijn.

Deal 1: Investeringsagenda energietransitie Haven Industrieel Complex

Er zijn veel investeringen nodig in de regio Rotterdam. Daarvoor stellen we een investeringsagenda samen. 

Samenvatting

Voor de investeringsagenda moeten er twee zaken gelijktijdig worden uitgevoerd: Op korte termijn moet de energie-infrastructuur worden aangepast en gerealiseerd, zoals verzwaring van het elektriciteitsnet, waterstof en transport en opslag van CO2, uitbreiding van warmte en stroomnetwerken. Tegelijkertijd moeten projecten van voldoende omvang worden gestart of versneld. Hiermee worden de aanloopkosten van infrastructurele investeringen gerechtvaardigd en wordt er een kansrijke situatie gecreëerd om na 2025 door te bouwen. Dit stimuleert vervolgens investeringen door bedrijven die zekerheid over voorwaarden nodig hebben. We maken een overzicht van alle geplande en benodigde projecten en wat er financieel nodig is.

Deelnemende partijen

Havenbedrijf Rotterdam, Deltalinqs, de bij Deltalinqs aangesloten bedrijven van het Haven-industrieel complex, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Afgelopen jaar is in het kader van de aanpassingen aan de energie-infrastructuur begonnen aan de Cluster energiestrategie (CES) en het Data Safehouse. Dat laatste richt zich op de behoefte aan een plek waar energieleveranciers, netbeheerders en infrastructuurpartijen bedrijfsgevoelige data over de energiedragers als elektriciteit en waterstof van bedrijven kunnen inzien, zonder daarmee - bijvoorbeeld - de Mededingingswet te overtreden.

Door een onzeker investeringsklimaat/coronacrisis/CO2-heffing wel/niet en de stikstofcrisis, zijn grote investeringen het afgelopen jaar achtergebleven. Bovendien is meer regie van het Rijk nodig op de ontwikkeling van de energie infrastructuur. In 2021 wordt de CES afgerond en worden de eerste bedrijven aan het Data Safehouse gekoppeld. De projecten die investeringen van het bedrijfsleven vragen, worden aan de klimaattafel gemonitord (met in acht name van de concurrentie regels.)

Deal 2: Arbeids- en scholingsagenda energietransitie

Voor de energietransitie is human capital (totale kennis en vakmanschap van werknemers) een voorwaarde voor succes. Daar gaan de regionale overheid (gemeente en provincie), onderwijs- en kennisinstellingen en bedrijfsleven zich gezamenlijk voor inzetten.

Samenvatting

De Energietransitie is een banenmotor en vraagt om andere vaardigheden. Arbeidsmarkt en scholing zijn belangrijke factoren in de transitie naar een duurzame economie. Om de klimaatdoelen te halen zijn vele tienduizenden extra arbeidskrachten nodig. In zo’n arbeidsmarkt, waarin nieuwe kansen voor de economie en werkgelegenheid worden verzilverd, een gebrek aan goed geschoold personeel moet worden voorkomen, is dialoog en gezamenlijke inzet van regionale overheid (gemeente en provincie), onderwijs en kennisinstellingen en bedrijfsleven noodzakelijk. De uitvoering ligt in handen van de organisatie van het Rotterdams Leerwerkakkoord. 

Deelnemende partijen

Deltalinqs, Havenbedrijf Rotterdam, Vakbonden CNV / FNV, Werkgeversvereniging AWVN, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Door de coronacrisis is er extra aandacht voor het belang van sociale innovatie en “van werk naar werk-trajecten” binnen het Leerwerkakkoord. Inrichting van het Rotterdams scholingsfonds is als transitiefonds in te zetten.

De samenwerking van de Leerwerkakkoorden Energietransitie, Haven en Logistiek levert in 2021 een presentatie met facts & figures over het onderwerp energietransitie op de arbeidsmarkt. In 2030 zal de arbeidsmarkt genoeg zijn voorbereid om een transitie van human capital (totale kennis en vakmanschap van werknemers) mogelijk te maken.

Deal 3: Versnellingshuis energietransitie Haven en Industrieel Complex

We richten een versnellingshuis in, dat helpt barrières weg te nemen die verduurzamingsprojecten in de haven ondervinden op het gebied van regelgeving, financiën en vergunningen.

Samenvatting

Het versnellingshuis gaat ondersteuning geven bij het vinden van financiering en het wegnemen van barrières in de regelgeving. Zo zorgen de partijen er met elkaar voor dat innovatieve projecten gericht op de toepassing van waterstof, industriële elektrificatie, industriële restwarmte en circulaire processen naar de volgende fases (van pilot naar opschaling) in investeringstrajecten worden versneld.

Deelnemende partijen

Ministerie van Economische Zaken & Klimaat, Provincie Zuid-Holland, InnovationQuarter, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), Deltalinqs, Havenbedrijf Rotterdam, Economic Board Zuid-Holland, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Het Versnellingshuis is opgezet, de eerste projecten zijn aangemeld. In 2021 wordt het Versnellingshuis opgeschaald en intensiever bekend gemaakt bij de bedrijven van het Haven-industrieel complex.

Deal 4: Grootschalige productie, import en toepassing van waterstof

Partijen gaan zich samen inzetten om projecten uit te voeren gericht op de toepassing van waterstof.

Samenvatting

Het Haven-industrieel complex wil dé waterstofhub van Europa zijn, waar waterstofimport, -productie en -gebruik op zeer grote, industriële, schaal tot stand komt. Het project H-vision moet leiden in de productie van blauwe waterstof, uit raffinaderijgas en een beetje aardgas. Met grootschalige productie van blauwe waterstof kan de industrie verduurzamen en de waterstofeconomie op gang brengen. Daarnaast zal de productie van groene waterstof worden opgevoerd. Hier zijn meer en grotere electrolysers voor nodig en een Integratie van de aanlanding van elektriciteit van wind op zee.

Deelnemende partijen

Raffinaderijen en chemische bedrijven, Gasunie, Havenbedrijf Rotterdam, Provincie Zuid-Holland, InnovationQuarter, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

In 2020 zijn er ontwikkelingen geweest op het gebied van projecten, infrastructuur en strategie en profilering. Bedrijven als Air Liquide, Vopak, Shell, BP, ExxonMobil, Gasunie, AirProducts, Eneco, Nouryon hebben projecten bekend gemaakt. In 2021 volgen Final Investment Decisions voor de grote projecten (Porthos, waterstofbackbone, electrolyser Shell).

Deal 5: Industriële elektrificatie

Industrieprocessen die warmte gebruiken tot circa 300 graden Celsius worden zo veel mogelijk geëlektrificeerd, met als doel het terugdringen van het gebruik van aardgas.

Samenvatting

De bouw van grote windparken op zee, zorgt voor de aanlanding van aanzienlijke hoeveelheden elektriciteit die in de industrie gemakkelijker geabsorbeerd kan worden dan in de rest van het energiesysteem. De backbone voor elektrificatie die hiermee ontstaat, kan tevens het systeem balanceren. Om innovaties te stimuleren, wordt een field lab ontwikkeld. Verder werken we aan pilotprojecten en de ontwikkeling van een duurzame Back-up Boiler voor stoomnetwerk Botlek.

Deelnemende partijen

TNO, FME, Deltalinqs, Havenbedrijf Rotterdam, InnovationQuarter, Gemeente Rotterdam en PZH steunen het lab.

Stand van zaken

Het Fieldlab Industriële elektrificatie is opgericht met ondersteuning vanuit de gemeente Rotterdam, het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de door de Provincie Zuid-Holland gemobiliseerde Europese fondsen.

In 2021 wordt gestart met het faciliteren van de eerste industriële elektrificatieprojecten en het uitvoeren van een systeemstudie inzake de elektrificatie van de haven.

Deal 6: Duurzame warmte vanuit de industrie

We dragen bij aan het realiseren van een warmtetransportnet in Zuid-Holland, waardoor we met restwarmte, warmte uit geothermie en andere lokale warmtebronnen steden in Zuid-Holland, de glastuinbouw en bedrijven van warmte kunnen voorzien.

Samenvatting

Een warmtetransportnet in Zuid-Holland moet de basis leggen voor verduurzaming van het energiesysteem, zorgen voor leveringszekerheid en een katalysator vormen voor (lokale) duurzame bronontwikkeling. Partijen spannen zich in om belemmeringen weg te nemen, die het tot stand komen van een warmtenet in de provincie verhinderen. Eén van de projecten is WarmtelinQ: een ondergrondse leiding waarmee restwarmte uit de Rotterdamse haven kan worden gebruikt om huizen en bedrijven in Zuid-Holland te verwarmen. Een van de onderdelen van het tracé, van Vlaardingen naar Den Haag, staat ook bekend onder de naam Leiding door het Midden.

Deelnemende partijen

Deltalinqs, de bij Deltalinqs aangesloten bedrijven van het Haven-industrieel complex., Havenbedrijf Rotterdam, Provincie Zuid-Holland, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Met hulp van de Provincie Zuid-Holland is gestart met het in gang zetten van warmte uitkoppelingen tussen bedrijven onderling (nog in ontwikkeling)

In 2021 wordt onderzocht of WarmtelinQ haalbaar is. Ook moeten er vergunningen worden aangevraagd en verleend. Deze vergunningaanvraag heeft door de stikstofcrisis vertraging opgelopen. In 2021 wordt definitief besloten of de aanleg van het tracé Vlaardingen-Den Haag van start kan.

Deal 7: Benutten van reststromen, biomassa, CO2 in het Haven en Industrieel Complex

We richten ons op het benutten van reststromen, biomassa en CO2 in industriële processen.

Samenvatting

Op termijn zal de industrie in de haven van Rotterdam voor een belangrijk deel zijn gebaseerd op circulaire en hernieuwbare koolstoffen, duurzame biomassa en waterstof. De haven is dan de nationale en internationale hub voor de import, export, distributie en verwaarding van reststromen, CO2 en duurzame biomassa. De realisatie van de eerste nieuwe fabrieken en waardeketens, georganiseerd in clusters ter ondersteuning van de grondstoffentransitie, zijn belangrijke bouwstenen op weg naar een circulaire grondstoffen economie. 

Deelnemende partijen

InnovationQuarter, Gemeente Rotterdam, diverse start-ups en chemische bedrijven

Stand van zaken

In het afgelopen jaar was er een gezamenlijke ingezet op regionale versnelling van kansrijke circulaire projecten middels het zogenaamde HIC-lijst overleg. De focus ligt op enkele projecten die zich richten op chemische recycling, biogrondstoffen en CO2-verwaarding. De Zuid-Hollandse biobased propositie is ontwikkeld en kansen voor Biorefining cluster HIC zijn geïdentificeerd. Ook is er een Lobby rondom chemische recycling knelpunten vanuit het Havenbedrijf ingezet.

In 2021 wordt vestiging circulaire pilot/demo/full scale fabrieken gerealiseerd. Financiering gaat middels o.a. Energie Transitie Fonds.
CCU-pilot projecten worden gestart vanuit FLIE. Ook zal het biochemie webinar plaatsvinden om HIC-industrie te betrekken bij kansen groene chemie.

Deal 8: Woningen, kantoren en winkels aardgasvrij en duurzaam

Bouwinvest maakt haar  hele bezit in Rotterdam energieneutraal en aardgasvrij.

Samenvatting

Bouwinvest is een landelijk opererende belegger in vastgoed met ongeveer 1200 woningen, 2 kantoorgebouwen en 2 winkelcentra in Rotterdam. In 2045 zorgen zij dat het hele bezit energieneutraal en aardgasvrij is. In samenwerking met de gemeente Rotterdam ontwikkelen zij ook het aanbieden van nieuwe mobiliteitsoplossingen zodat de stad gezond en aantrekkelijk wordt. In totaal gaat het om ruim 350 woningen en 70.000 m2 commercieel vastgoed.  Deze klimaatdeal is onderdeel van de samenwerking tussen gemeente Rotterdam en vastgoedpartijen in de vijf gebiedsaanpakken, de14 verkenningen en de Rotterdamse Transitievisie Warmte, alle gericht op het aardgasvrij maken van wijken.

Deelnemende partijen

Bouwinvest, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

De 14 verkenningen Aardgasvrij zijn uitgevoerd en vormen de basis voor de Rotterdamse Transitievisie Warmte (juni 2021 vastgesteld). De uitkomsten geven aan of het haalbaar en betaalbaar is om in de verkende gebieden een gebiedsaanpak aardgasvrij te starten en daarmee de strategie om de klimaatdeal ten uitvoer te brengen. Of en hoe de klimaatdeal ten uitvoer zal worden gebracht hangt daarna af van rijksbeleid en financiering. Aan de hand van deze inzichten wordt de klimaatdeal nog verder geconcretiseerd.

Deal 9: Havensteder aardgasvrij en duurzaam

Havensteder heeft de intentie om 2.300 woningen in Rotterdam aardgasvrij te maken.

Samenvatting

Havensteder heeft de intentie om 2.300 woningen aardgasvrij te maken in Rotterdam. Ze onderzoeken of 1.500 woningen in Bospolder-Tussendijken aan kunnen sluiten op het stadsverwarmingsnet. Door te verbeteren of vervangen worden nog eens 800 woningen aardgasvrij. Daarnaast zet Havensteder fors in op extra isolatie van woningen. Havensteder investeert in klimaatadaptatie en onderzoekt de mogelijkheden van circulariteit. Zo levert Havensteder een belangrijke bijdrage aan de CO2-reductie in Rotterdam.  Deze klimaatdeal is onderdeel van de samenwerking tussen gemeente Rotterdam en vastgoedpartijen in de vijf gebiedsaanpakken, 14 verkenningen en de Rotterdamse Transitievisie Warmte, alle gericht op het aardgasvrij maken van wijken.

Deelnemende partijen

Havensteder, Energiebedrijf Eneco, Gemeente Rotterdam. 

Stand van zaken

In Bospolder-Tussendijken is de proeftuinaanvraag door het Rijk toegekend, waarna bewoners een aanbod kan worden gedaan.

De 14 verkenningen Aardgasvrij zijn uitgevoerd en vormen de basis voor de Rotterdamse Transitievisie Warmte (juni 2021 vastgesteld). De uitkomsten geven aan of het haalbaar en betaalbaar is om in de verkende gebieden een gebiedsaanpak aardgasvrij te starten en daarmee de strategie om de klimaatdeal ten uitvoer te brengen. Of en hoe de klimaatdeal ten uitvoer zal worden gebracht hangt daarna af van rijksbeleid en financiering.

Deal 10: Hoek van Holland naar aardgasvrij

Woningbouwvereniging Hoek van Holland wil haar bezit verduurzamen en aardgasvrij maken.

Samenvatting

Woningbouwvereniging Hoek van Holland gaat samen met de gemeente Rotterdam onderzoek doen naar de mogelijkheden van een warmtenet of andere duurzame bronnen. Daarbij wordt ook gekeken of andere vastgoedeigenaren kunnen aansluiten, met als doel lagere kosten en lasten.  Deze klimaatdeal is onderdeel van de samenwerking tussen gemeente Rotterdam en vastgoedpartijen in de vijf gebiedsaanpakken, 14 verkenningen en de Rotterdamse Transitievisie Warmte, alle gericht op het aardgasvrij maken van wijken.

Deelnemende partijen

Woningbouwvereniging Hoek van Holland, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

In de verkenning van Hoek van Holland is gezamenlijk onderzocht wat de kansen zijn voor een gebiedsaanpak aardgasvrij. Hieruit kwam naar voren dat dit nog niet haalbaar en betaalbaar is. Woningbouwvereniging Hoek van Holland gaat in de tussentijd verder met het zelfstandig verduurzamen van haar bezit.

Deal 11: Verduurzamingstoolbox voor makelaars

We hebben samen met drie NVM makelaars een toolbox ontworpen, die op eenvoudige wijze informatie geeft over de mogelijkheden en kansen om woningen te verduurzamen en aardgasvrij te maken.

Samenvatting

De makelaars kunnen deze toolbox gebruiken om hun klanten te informeren en daarmee de energietransitie te stimuleren.  Deze klimaatdeal is onderdeel van de samenwerking tussen gemeente Rotterdam en vastgoedpartijen in de vijf gebiedsaanpakken, 14 verkenningen en de Rotterdamse Transitievisie Warmte, alle gericht op het aardgasvrij maken van wijken.

Deelnemende partijen

Spindler Makelaardij, Comfort Makelaardij, Thijs Meijer Makelaardij, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

De toolbox wordt gebruikt door de direct betrokken makelaars. Als gevolg van COVID-19 is de adoptie door andere bij de NVM aangesloten makelaars vertraagd. Wel zijn er door de gemeente gesprekken gevoerd over de inzet in enkele gebiedsaanpakken.

De intentie is om de Toolbox tijdens een ledenvergadering van de NVM-makelaars te presenteren en standaard te laten gebruiken.

Deal 12: Rotterdam-Centrum aardgasvrij en duurzaam

Manhave bezit woningen, winkels en kantoren in het centrum van Rotterdam. Zij streven naar een klimaatneutraal bezit in 2030.

Samenvatting

Manhave gaat samen met andere stakeholders en vastgoedeigenaren onderzoeken hoe een klimaatneutraal bezit in het centrum mogelijk gemaakt kan worden. In totaal gaat het om circa 230 eenheden. Manhave onderzoekt tevens of er zonnepanelen kunnen worden geplaatst op een deel van haar bezit. Daarnaast openen zij in 2023 een duurzaam boetiek hotel met een daktuin welke toegankelijk is voor het publiek.

Deelnemende partijen

Manhave, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Manhave gebruikt de natuurlijke vervangingsmomenten om hun bezit op te knappen en aan te sluiten op het veelal reeds aanwezige warmtenet. Daarnaast heeft zij geparticipeerd  in een pilot omtrent kookgas. De 14 verkenningen Aardgasvrij zijn uitgevoerd en vormen de basis voor de Rotterdamse Transitievisie Warmte (juni 2021 vastgesteld). De uitkomsten geven aan of het haalbaar en betaalbaar is om in de verkende gebieden een gebiedsaanpak aardgasvrij te starten en daarmee de strategie om de klimaatdeal ten uitvoer te brengen. Of en hoe de klimaatdeal ten uitvoer zal worden. gebracht hangt daarna af van rijksbeleid en financiering. Aan de hand van deze inzichten wordt de klimaatdeal nog verder geconcretiseerd.

Deal 13: 110-Morgen naar aardgasvrij en duurzaam

Woningbouwvereniging Onze Woning wil haar bezit extra verduurzamen en aardgasvrij maken.

Samenvatting

Onze Woning is een kleine woningbouwvereniging met ongeveer 1350 woningen. Deze vereniging wil haar bezit extra verduurzamen en aardgasvrij maken. Samen met de gemeente Rotterdam doen zij een onderzoek naar mogelijkheden om aan te sluiten op stadsverwarming of andere duurzame bronnen. Ook willen zij aansluiten bij andere onderzoeken en initiatieven in de wijk 110-morgen in Rotterdam. Deze klimaatdeal is onderdeel van de samenwerking tussen gemeente Rotterdam en vastgoedpartijen in de vijf gebiedsaanpakken, 14 verkenningen en de Rotterdamse Transitievisie Warmte, alle gericht op het aardgasvrij maken van wijken.

Deelnemende partijen

Onze Woning, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Woningbouwvereniging Onze Woning is gefuseerd met Habion en heeft daarmee de gewenste slagkracht geborgd om uitvoering te geven aan de in de klimaatdeal omschreven ambities. De 14 verkenningen Aardgasvrij zijn uitgevoerd en vormen de basis voor de Rotterdamse Transitievisie Warmte (juni 2021 vastgesteld). De uitkomsten geven aan of het haalbaar en betaalbaar is om in de verkende gebieden een gebiedsaanpak aardgasvrij te starten en daarmee de strategie om de klimaatdeal ten uitvoer te brengen. Of en hoe de klimaatdeal ten uitvoer zal worden gebracht hangt daarna af van rijksbeleid en financiering. Aan de hand van deze inzichten wordt de klimaatdeal nog verder geconcretiseerd.

Deal 15: Rozenburg aardgasvrij en duurzaam

Ressort Wonen wil haar gehele bezit in Rozenburg, verduurzamen en aansluiten op het warmtenet.

Samenvatting

Ressort Wonen wil haar gehele bezit in Rozenburg, zo’n 2300 woningen, aansluiten op het warmtenet. Tevens wil ze ook trekker zijn om de aanpalende particuliere woningen ook aan te sluiten. Verschillende woningen krijgen zonneboilers en zonnepanelen. Deze klimaatdeal is onderdeel van de samenwerking tussen gemeente Rotterdam en vastgoedpartijen in de vijf gebiedsaanpakken, 14 verkenningen en de Rotterdamse Transitievisie Warmte, alle gericht op het aardgasvrij maken van wijken.

Deelnemende partijen

Ressort Wonen, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Het participatieproces met bewoners, en de gesprekken tussen gemeente, Ressort Wonen en te selecteren warmtebedrijf moet duidelijk maken of er een haalbaar en betaalbaar aanbod richting bewoners kan worden gedaan. Momenteel wordt gezamenlijk een aanbesteding voorbereid om een warmtebedrijf te selecteren.

Deal 16: Prinsenland/Lage Land aardgasvrij

Vesteda wil voor het deel van haar bezit dat nog op aardgas is aangesloten, de haalbaarheid onderzoeken om mee te gaan met de eerste tranche van de gebiedsaanpak in de overstap op stadsverwarming.

Samenvatting

Het bezit in Rotterdam van Vesteda, een institutionele belegger met huurwoningen in het midden en hoger segment is grotendeels al aangesloten op stadsverwarming. Onderzocht wordt of het deel van haar bezit dat nog op aardgas is aangesloten (156 eenheden) ook kan worden aangesloten op de stadsverwarming, als onderdeel van de gebiedsaanpak Prinsenland/Lage Land.

Deelnemende partijen

Vesteda, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

De gebiedsaanpak Prinsenland/Lage Land is in voorbereiding.

Deal 17: Woonbron Aardgasvrij en duurzaam

Woonbron wil in Rotterdam een stevige bijdrage leveren aan CO2-reductie en het aardgasvrij maken van de Rotterdamse woningvoorraad.

Samenvatting

Woonbron zet tot 2030 in op het isoleren van  woningen, het verduurzamen van installaties en verlichting èn op het aansluiten van haar bezit op het warmtenet. Woonbron gaat met de gemeente en bewoners aan de slag met klimaatadaptieve maatregelen. Huurders van eengezinswoningen hebben al de mogelijkheid te kiezen voor zonnepanelen, de mogelijkheden voor bewoners van woongebouwen wil Woonbron uitbreiden. Woonbron bevordert het hergebruik van materialen door circulair te slopen. Verkend wordt de komende periode hoe ook in andere bouwfases circulariteit kan worden toegepast. Deze klimaatdeal is onderdeel van de samenwerking tussen gemeente Rotterdam en vastgoedpartijen in de vijf gebiedsaanpakken, 14 verkenningen en de Rotterdamse Transitievisie Warmte, alle gericht op het aardgasvrij maken van wijken.

Deelnemende partijen

Woonbron, Energiebedrijven, Bewoners en VvE’s, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

De 14 verkenningen Aardgasvrij zijn uitgevoerd en vormen de basis voor de Rotterdamse Transitievisie Warmte (juni 2021 vastgesteld). De uitkomsten geven aan of het haalbaar en betaalbaar is om in de verkende gebieden een gebiedsaanpak aardgasvrij te starten en daarmee de strategie om de klimaatdeal ten uitvoer te brengen. Of en hoe de klimaatdeal ten uitvoer zal worden gebracht hangt daarna af van rijksbeleid en financiering. Aan de hand van deze inzichten wordt de klimaatdeal nog verder geconcretiseerd.

Deal 18: Woonstad aardgasvrij en duurzaam

Woonstad Rotterdam werkt al lang aan de verduurzamingsopgave van haar (huur)woningen in Rotterdam. In de periode tot 2030 worden nog meer woningen aardgasvrij en bij renovatieprojecten wordt gebruik gemaakt van klimaatadaptatie, circulariteit, LED verlichting en zonnepanelen.

Samenvatting

Als onderdeel van de klimaatdeal wil Woonstad Rotterdam zich inspannen om in de periode tot 2030 ongeveer 8000 woningen aardgasvrij te maken. Daarnaast wil Woonstad Rotterdam onderzoeken welke (extra) maatregelen nodig zijn om bij renovatie of nieuwbouw hevige regenval netjes op te vangen, zodat straten en huizen droog blijven. Ook plaatst Woonstad Rotterdam LED verlichting in al haar complexen (gereed in 2021) en waar mogelijk zonnepanelen. Deze klimaatdeal is onderdeel van de samenwerking tussen gemeente Rotterdam en vastgoedpartijen in de vijf gebiedsaanpakken, 14 verkenningen en de Rotterdamse Transitievisie Warmte, alle gericht op het aardgasvrij maken van wijken.

Deelnemende partijen

Woonstad en haar bewoners, Energiebedrijven, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

De 14 verkenningen Aardgasvrij zijn uitgevoerd en vormen de basis voor de Rotterdamse Transitievisie Warmte (juni 2021 vastgesteld). De uitkomsten geven aan of het haalbaar en betaalbaar is om in de verkende gebieden een gebiedsaanpak aardgasvrij te starten en daarmee de strategie om de klimaatdeal ten uitvoer te brengen. Of en hoe de klimaatdeal ten uitvoer zal worden gebracht hangt daarna af van rijksbeleid en financiering. Aan de hand van deze inzichten wordt de klimaatdeal nog verder geconcretiseerd.

Deal 50: Energiemaatregelen en verduurzaming door Heimstaden

Woningverhuurder Heimstaden gaat haar 1250 woningen aanpakken, met als doel haar vastgoed verduurzamen en geschikt maken voor een toekomst zonder aardgas.

Samenvatting

Heimstaden gaat al zijn 100% eigendom-woningen verduurzamen, door deze beter te isoleren door de schil aan te pakken, comfortabeler te maken en - waar het kan- over te stappen op de meest duurzame warmtebron. Heimstaden zet verduurzamen doorlopend op de agenda bij vve’s waar Heimstaden niet 100% eigendom heeft en stimuleert vve-leden om mee te doen. Deze klimaatdeal is onderdeel van de samenwerking tussen gemeente Rotterdam en vastgoedpartijen in de vijf gebiedsaanpakken 14 verkenningen en de Rotterdamse Transitievisie Warmte, alle gericht op het aardgasvrij maken van wijken.

Deelnemende partijen

Heimstaden, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

De 14 verkenningen Aardgasvrij zijn uitgevoerd en vormen de basis voor de Rotterdamse Transitievisie Warmte (juni 2021 vastgesteld). De uitkomsten geven aan of het haalbaar en betaalbaar is om in de verkende gebieden een gebiedsaanpak aardgasvrij te starten en daarmee de strategie om de klimaatdeal ten uitvoer te brengen. Of en hoe de klimaatdeal ten uitvoer zal worden gebracht hangt daarna af van rijksbeleid en financiering. Aan de hand van deze inzichten wordt de klimaatdeal nog verder geconcretiseerd.

Deal 51: Energiemaatregelen en verduurzaming door VVE Netwerk Rotterdam

Het VVE Netwerk Rotterdam gaat bevorderen dat dat Verenigingen van Eigenaren in Rotterdam “hun” woningcomplexen gaan verduurzamen.

Samenvatting

Het VVE Netwerk Rotterdam, opgericht in 2020, wil Verenigingen van Eigenaren met elkaar in contact brengen om van elkaar te leren: isoleren (van de schil), aardgasvrij maken (van gas af, warmte, water en koken), zonnepanelen plaatsen, adaptieve maatregelen treffen (tegengaan van hittestress en overlast van hevige regenval), circulaire aanpak (toepassen van herbruikbare materialen, tegengaan van afval) en zero emissie mobiliteit bevorderen (laadpalen voor elektrische auto’s plaatsen op het eigen terrein en in de garages van de woningcomplexen). Met deze klimaatdeal wordt bevorderd dat Verenigingen van Eigenaren in Rotterdam “hun” woningcomplexen gaan verduurzamen.

Deelnemende partijen

VvE Netwerk Rotterdam, VVE010, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Deze klimaatdeal is in 2020 ontwikkeld.

In 2021 wordt verdere bekendheid gegeven aan het netwerk en via bijeenkomsten de eerste activiteiten worden gelanceerd.

Deal 21: Multimodale wijk- en station hubs

We maken deelvervoer simpeler en toegankelijker door multimodale hubs te plaatsen in wijken, bij woningcomplexen, bij bedrijven en bij NS Stations.

Samenvatting

In multimodale hubs kun je elektrische deelauto’s, deelfietsen en deelbakfietsen vinden. Dit zorgt voor een steeds breder gebruik van deelmobiliteit in de stad.

Deelnemende partijen

Hely, NS, MyWheels, Cargoroo, Urbee, Shuttle, RET, Greenwheels, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Het gemeentelijk beleid voor (vormgeving) hubs wordt ontwikkeld in 2022.

Deze klimaatdeal wordt betrokken bij de Stadsbrede deelmobiliteit (Klimaatdeal in ontwikkeling #56)

Deal 23: Emissievrije belevering van bouwmaterialen

Een leverancier van bouwmaterialen, samen met zijn transporteur, kiest voor emissievrij binnenstedelijk transport.

Samenvatting

Transport van bouwmaterialen zoals betonstraatstenen vergt zware voertuigen, waarvoor nog geen emissievrije modellen op de markt zijn. Een leverancier van bouwmaterialen heeft samen met zijn transporteur het initiatief genomen een emissievrije trailer met trekker aan te schaffen, ten behoeve van de levering van bouwmaterialen voor de gemeente. Doel is het stellen van een voorbeeld, om ook in dit segment de gewenste transitie naar emissievrij binnenstedelijk transport op gang te brengen.

Deelnemende partijen

Struyk Verwo, Post-Breytner, Gemeente Rotterdam

Stand van zaken

Deze pilot is mede door de steun van de rijksoverheid en opdracht van de gemeente haalbaar geworden.
De emissievrije belevering is succesvol van start gegaan.

https://breytner.com/eerste-100-elektrische-50-tons-trekker-oplegger-combinatie-op-de-nederlandse-weg/

Deal 24: Bundeling ophalen bedrijfsafval

We zetten voertuigen die bedrijfsafval inzamelen duurzamer in èn reduceren het aantal vervoersbewegingen.

Samenvatting

Er wordt een “white label” inzamelsysteem ontwikkeld, waarbinnen emissievrije voertuigen rendabel kunnen worden ingezet voor het ophalen van bedrijfsafval. Doel is het duurzamer inzetten van voertuigen die bedrijfsafval inzamelen èn het reduceren van het aantal vervoersbewegingen.

Deelnemende partijen

Renewi, SUEZ, UDS, Bedrijveninvesteringszone Kernwinkelgebied Rotterdam, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Deze klimaatdeal loopt gelijk op met de klimaatdeal Emissievrije belevering van bouwmaterialen (Klimaatdeal #23)

https://www.renewi.com/nl-nl/over-renewi/onze-rol/actueel/gezamenlijke-inzameling-bedrijfsafval-in-rotterdam

Deal 25: Eenrichtingsverkeer Nieuwe Binnenweg

We zetten ons in voor het veranderen van de Nieuwe Binnenweg tot een éénrichtingsweg.

Samenvatting

Bewoners, ondernemers, RET, gemeente Rotterdam en de gebiedscommissie zetten zich gezamenlijk in voor het veranderen van de Nieuwe Binnenweg tot een éénrichtingsweg. Hierdoor ontstaat een betere verkeerscirculatie, die veiliger, schoner en gezonder is. Het is een voorbeeldfunctie voor een breder verkeerscirculatieplan, waardoor het autoverkeer afneemt en de stedenbouwkundige kwaliteit van de stad verhoogd wordt. Dit wordt één van de nieuwe experimenten binnen de Rotterdamse Mobiliteitsaanpak.

Deelnemende partijen

Stadslab Luchtkwaliteit, Gemeentelijk vervoerbedrijf RET, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

In 2022 start de planontwikkeling en voor Nieuwe Binnenweg, gericht op verkeerscirculatie en verkeersveiliger en aantrekkelijker maken van de Nieuwe Binnenweg.

Deal 26: Experiment schoolomgevingen

Twee scholen in Rotterdam krijgen een veiliger verkeersomgeving, opdat meer kinderen zelfstandig met de fiets naar school kunnen komen.

Samenvatting

Twee scholen in Rotterdam krijgen voor een periode van circa vier maanden een veiliger verkeersomgeving. Doel is dat kinderen die eerder niet zelfstandig met de fiets aan het verkeer deelnamen, dit nu wel gaan doen. Positieve bijkomstigheid is dat minder autoverkeer in de schoolomgeving en lagere snelheden ten goede komen aan de leefbaarheid.

Deelnemende partijen

School(kinderen), ouders en Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Twee scholen hebben concreet vervolg. Wordt verder stadsbreed vervolgd. Dit heeft t.g.v. Corona  stilgelegen.

Deal 27: Groene Connectie Rotterdam Centrum

We gaan een groen lint creëren door herinrichting van de verkeersaders Blaak, Mariniersweg, Goudse Singel en Weena.

Samenvatting

Op weg naar een groene ring fungeren kleine interventies op strategische plekken als wegbereider.

Deelnemende partijen

Stadslab Luchtkwaliteit, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Door middel van workshops en wandelexpedities zijn de vergezichten verkend.

Deze deal krijgt een vervolg in de realisatie van de 7 stadsparken. Dit zijn met uitzondering van Weena/Hofplein andere plekken.

Voor 2021 zijn er nog geen vervolgacties voorzien door initiatiefnemers.

Deal 30: Gemeentelijke mobiliteit

We verduurzamen het gemeentelijke HR-beleid inzake woon-werkverkeer en werk-werkverkeer.

Samenvatting

Het gemeentelijke HR-beleid inzake woon-werkverkeer en werk-werkverkeer van de eigen medewerkers van de gemeente, wordt zoveel mogelijk in lijn gebracht met de Rotterdamse Mobiliteitsaanpak. Dat houdt in dat het gebruik van duurzame vervoerwijzen wordt gestimuleerd. In deze deal wordt aangesloten bij Anders Reizen.

Deelnemende partijen

Gemeente Rotterdam (Cluster Stadbeheer, Afdeling HR van cluster BCO, Afdeling Duurzaam van cluster Stadsontwikkeling).

Stand van zaken

De uitwerking verloopt voorspoedig met plannen voor een eigen wagenpark. Aansluiting van de gemeente bij Anders Reizen is in 2021 voorzien. Gemeente is een van de ambassadeurs van de Rotterdamse werkgeversaanpak Duurzame Mobiliteit (#klimaatdeal52).

Deal 31: Elektrische BoTuBus, voor banen en de buurt

We zetten een elektrische buurtbus in voor werknemers in Spaanse polder en ouderen in de wijk, die wordt opgeladen door zonnepanelen die in eigendom zijn van bewoners van Delfshaven.

Samenvatting

Deze klimaatdeal beoogt het (kunnen) inzetten van een elektrische buurtbus, die gebruik maakt van de lokaal opgewekte stroom, en hierdoor mede gefinancierd wordt.

Deelnemende partijen

Delfshaven [Energie] Coöperatie, OBS Dakpark, OBS de Boog Schiemond, scholenkoepel BOOR, Programma BOTU2028, IABR, TU Delft, Wolfpack, Wijkenergie Werkt, (Wijkbus) Wilskracht Werkt. Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Er wordt nog gewerkt aan het tot stand komen van de (buurt)coöperatie voor zonnestroom.

Het plan is dat deze coöperatie eind 2021 is opgericht.

Deal 32: Alle kinderen op de fiets naar school

We zorgen voor praktijkgerichte fietseducatie voor basisschoolleerlingen en/of buurtkinderen.

Samenvatting

Deze klimaatdeal beoogt praktijkgerichte fietseducatie voor basisschoolleerlingen en/of buurtkinderen, om hun zelfstandigheid en zelfredzaamheid in het verkeer te vergroten, de fietscultuur in Rotterdam te versterken en het fietsen als sport te promoten.

Deelnemende partijen

Shurdon Faneyte, Humanitas DANSH Urban Sports, Rebel Group. Erasmus Universiteit Rotterdam, CROW, Huis van Asporaat. Stichting BOOR, Rotterdamse Vereniging voor Katholiek Onderwijs, Gemeente Rotterdam

Stand van zaken

Deze deal is vooralsnog beperkt gebleven tot 4 initiatieven op Rotterdam Zuid.

Deal 35: Klimaatalliantie – Transitiekamer Mobiliteit

We roepen de Transitiekamer Mobiliteit in het leven, een samenwerkingsverband tussen gemeente en partners gericht op het versnellen en op schaal brengen van de transitie naar emissie loze en gedeelde mobiliteit in Rotterdam.

Samenvatting

De Transitiekamer Mobiliteit is een samenwerkingsverband tussen gemeente en partners gericht op het versnellen en op schaal brengen van de transitie naar emissie loze en gedeelde mobiliteit in Rotterdam. Deze transitiekamer bestaat uit ambtenaren met een vrije taakopdracht de mobiliteitstransitie te faciliteren en gedetacheerden van een aantal partners in de stad.

Deelnemende partijen

Verkeersonderneming, DRIFT, HumanKind, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

De transitiekamer is een steun geweest bij de ontwikkeling van nieuwe klimaatdeals.

Deze rol is in 2021 voortgezet.

Deal 52: Mobiliteitsaanpak Rotterdamse werkgevers

We bouwen een netwerk op van Rotterdamse werkgevers, ontwikkelen een mobiliteitsaanpak en maken afspraken over minder, andere en schonere verplaatsingen in het werk-gerelateerde verkeer, dringen zo de CO2 uitstoot van dat verkeer terug èn besparen kosten.

Samenvatting

De helft van het wegverkeer is werk-gerelateerd. Voor effectief klimaatbeleid voor mobiliteit en een gezonde stad zijn de bedrijven cruciaal. De werkgeversaanpak is dan ook een heel belangrijk onderdeel van het Nationale klimaatakkoord. Rotterdam is de eerste stad/regio in Nederland waar we dit grootschalig willen uitrollen. In de vorm van deze deal: een Rotterdamse werkgeversaanpak van en voor Rotterdamse bedrijven om kosten te besparen en schadelijke emissies sterk te verlagen. In die Mobiliteitsaanpak Rotterdamse werkgevers willen we afspraken maken over het werk-gerelateerde verkeer. Afspraken over minder verplaatsingen (thuiswerk), andere verplaatsingen (naar fiets/ov) of over schonere verplaatsingen (meer elektrisch en met meer elektrische voertuigen). We vragen bedrijven dit jaarlijks te monitoren en hun ervaringen te delen.

Deelnemende partijen

Rotterdamse bedrijven (Onder andere Arcadis, Erasmus Medisch Centrum, Eneco, Deloitte, KPN, Havenbedrijf Rotterdam, Stedin, PWC en ING), Verkeersonderneming, Anders Reizen, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Deze klimaatdeal is in 2020 ontwikkeld: een programmatische aanpak voor een netwerk van Rotterdamse werkgevers, gericht afspraken maken met bedrijven over duurzaam woon-werk- en zakelijk verkeer met minimaal 50% CO2 reductie in 2030. Met de Verkeersonderneming is een programma opgezet met een verschillende benadering voor grote en kleinere bedrijven.

In oktober 2021 is de kick-off met ca.15 bedrijven die de intentieverklaring hebben ondertekend.

Deal 56: Stadsbrede deelmobiliteit

In alle wijken van Rotterdam organiseren dat elektrische deelauto’s en andere vormen van deelmobiliteit op loopafstand en tegen aantrekkelijk tarief beschikbaar zijn.

Samenvatting

Elektrische deelauto en andere vormen van ZE-mobiliteit, kunnen een alternatief vormen voor eigen autobezit en zo sterk bijdragen aan CO2 reductie. Plan is met providers en bewoners(vertegenwoordigingen) afspraken te maken over een effectieve gedragen aanpak, waarbij in alle buurten deelmobiliteit beschikbaar is.

Deelnemende partijen

Providers deelmobiliteit, (pro)actieve bewonersgroepen worden hiervoor benaderd.

Stand van zaken

Deze klimaatdeal is in ontwikkeling en wordt nader afgestemd op het gemeentelijke beleid in ontwikkeling.

Deal 36: Ontwikkelen van productie van duurzame energie uit de haven

Wij verkennen nieuwe mogelijkheden om in het havengebied wind- en zonne-energie te ontwikkelen.

Samenvatting

Er wordt onderzocht welke nieuwe mogelijkheden er tot 2030 zijn om in het havengebied wind en zonne-energie te ontwikkelen.  Doel is om, samen met partijen in het havengebied, een helder inzicht te krijgen in deze mogelijkheden en ze optimaal te benutten.

Deelnemende partijen

Havenbedrijf Rotterdam, Provincie Zuid-Holland, Gemeente Rotterdam.

In samenwerking met onder andere NWEA, Holland Solar, Stedin, Deltalinqs, Natuur & Milieufederatie Zuid-Holland.

Stand van zaken

Gezamenlijk onderzoek door Havenbedrijf Rotterdam, Provincie en gemeente is uitgevoerd en opgeleverd. Hieruit volgt dat behoud van huidige opgesteld vermogen windenergie een uitdaging zal vormen. Aanvullende potentie van zon bedraagt 130-150 MWp. Realisatie van dit laatste vraagt nadrukkelijk om aanvullende acties.

In 2021 volgen planvorming en  vervolgacties. En er wordt gestart met de tender drijvend zonnepark Slufter.

Deal 37: Zon op bedrijfsdaken in het havengebied

We zetten ons in om bedrijfsdaken binnen het havengebied van zonnepanelen te voorzien.

Samenvatting

Gebruik makend van de uitkomsten van het onderzoek in bovengenoemde klimaatdeal, worden bedrijfsdaken binnen het havengebied van zonnepanelen voorzien. Veel bedrijven in het havengebied overwegen zon op hun daken of bereiden dit voor, benaderen ontwikkelaars, of worden benaderd. Hierdoor is er veel activiteit rondom de grotere bedrijfsdaken. Voor veel bedrijven is SDE+ toegekend (meer dan 40 MWp).

Deelnemende partijen

Havenbedrijf Rotterdam, Deltalinqs, de bij Deltalinqs aangesloten bedrijven van het Haven-industrieel complex, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Het Havenbedrijf verzorgt de benodigde contractuele aanpassingen en passend binnen de lopende contracten (bijvoorbeeld looptijd). Het havenbedrijf heeft een tender uitgeschreven om voor realisatie van zonnepanelen op 15-20 (relatief kleine, totaal ca 3 MWp) daken van haar eigen vastgoed. Tevens is het Havenbedrijf in Waalhaven Zuid gestart met het initiëren van een gezamenlijk project voor zon op bedrijfsdaken. Het animo van bedrijven voor gezamenlijke zon-exploitatie is overigens beperkt, hetgeen deels vanuit de complexiteit en benodigde focus op kernactiviteiten in de Covid19-crisis kan worden verklaard.

Faciliterende activiteiten voor bedrijven gaan in 2021 door. Voor de activiteiten op pand-/locatieniveau geldt dat de ontwikkeling vooral is ingegeven door de marktvraag en -aanbod en SDE+(+) subsidie.

In 2021 is de gunning en uitvoering van de tender voor Zon op het eigen vastgoed van het Havenbedrijf.

Deal 38: Regionale versnelling wind op land

Voor een viertal windenergieprojecten zetten gemeente, ontwikkelaars en grondeigenaren in op een versnelling.

Samenvatting

Voor een viertal windenergieprojecten plaatsen gemeente, ontwikkelaars en grondeigenaren handtekeningen onder de afspraken, Doel is realisatie uiterlijk in 2023. Voor deze versnelling zijn lopende processen rondom creëren sociaal draagvlak en participatie randvoorwaardelijk.

Deelnemende partijen

Rijkswaterstaat, ontwikkelende partijen, private eigenaren, Staatsbosbeheer, Rijksvastgoedbedrijf, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

In 2020 zijn de handtekeningen geplaatst onder de anterieure overeenkomst voor de locatie Nieuwe Waterweg. De andere drie windenergieprojecten bevinden zich in de aanbestedingsfase.

Hiermee is de deadline voor start exploitatie per einde 2023 / begin 2024 in zicht. Tevens geldt dat de deal hiermee zijn doel heeft bereikt: versnelling tot stand gebracht en mijlpalen binnen bereik.

Deal 39: Ketenstimulatie van elektriciteit uit wind op zee

We werken aan een gezamenlijke lobby voor de koppeling tussen de vraag naar hernieuwbare elektriciteit en aanbod door nieuwe windparken op zee.

Samenvatting

De koppeling tussen de vraag naar hernieuwbare elektriciteit en aanbod door nieuwe windparken op zee moet zorgen voor een belangrijke stimulans in de verdere ontwikkeling van het Rotterdamse offshore windcluster. Met alle partijen vertellen wij een gezamenlijk verhaal en koppelen wij dit aan de bestaande ambities voor de verduurzaming van het havengebied.  Doel van de deal is een lobbybrief waarin de afzenders de rijksoverheid oproepen om ervoor te zorgen dat er duidelijkheid komt wanneer welke infrastructuur waar beschikbaar is tussen nu en 2030, met een doorkijk naar 2050 en daarbij de wettelijke kaders voor netbeheer te verruimen zodat er vooruitlopend op de elektrificatieprojecten de benodigde infrastructuur kan worden aangelegd.

Deelnemende partijen

Havenbedrijf Rotterdam, Eneco, NWEA, ENGIE, Stedin, Deltalinqs, de bij Deltalinqs aangesloten bedrijven van het Haven-industrieel complex, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

De dealpartijen en bredere organisaties hebben een lobbybrief verstuurd aan het ministerie van EZK met daarin steun voor een beleidsversnelling als het gaat om vraag/aanbod koppeling en de rol van elektrificatie daarbij. Mede naar aanleiding van de aanbevelingen van het Afry-rapport zet het ministerie van EZK in op vervolgstappen met de sector (o.m. omzetten naar aanbestedingscriteria).

In 2021 wordt de continue dialoog voortgezet. Er worden geen concrete mijlpalen voorzien vanuit de deal.

Deal 40: Aanlanding elektriciteit uit wind op zee

Om schone energie te benutten zet Rotterdam in op regionale aanlanding van elektriciteit uit wind op zee.

Samenvatting

In de regio Rotterdam speelt aanlanding van deze elektriciteit een grote rol in de ambities voor de verduurzaming van het havengebied.

Deze klimaatdeal is onderdeel van de gezamenlijke lobby-agenda vanuit regionale partijen richting de rijksoverheid (Klimaatdeal #39)

Deelnemende partijen

Eneco, Havenbedrijf Rotterdam, NWEA, Stedin,  Deltalinqs, de bij Deltalinqs aangesloten bedrijven van het Haven-industrieel complex, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

In november 2020 heeft EZK besloten over de locatie en tracé van deze aanlanding waarin het regio-advies integraal overgenomen.

In 2021 wordt bepaald hoe partijen waar mogelijk deze deal kunnen benutten voor nieuwe kansen rondom de waterstofontwikkelingen en extra aanlandingen in 2030. Tevens geldt dat de deal hiermee het doel voor de aanlanding heeft bereikt.

Deal 41: Zon-energie in woonwijk Prinsenland – Het Lage Land

In deze ‘next generation’ woonwijk onderzoeken en ontwikkelen wij koppelingen tussen de opwek, opslag en distributie van zon-energie.

Samenvatting

Er wordt onderzocht hoe de opwek, opslag en distributie van zonne-energie kan worden gekoppeld. Op basis van het rapport ‘Vergezicht elektriciteitsneutraal Prinsenland-Het Lage Land’ maakt de gemeente afspraken met Woonstad en Stedin, gericht op het organiseren van consortia die experimenten of pilots gaan realiseren.

Deelnemende partijen

Woonstad Rotterdam, Stedin, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

In juli 2020 is een kleine en slagvaardige projectorganisatie gestart die zich heeft gericht op Consultatie van de markt en inventarisatie kan kansrijke gebieden voor innovaties en Kansrijke startpunten.  Ook de ontwikkeling van opwek van zonne-energie tegen gevels en op fiets- en wandelpaden is onderdeel van de deal geworden.

In 2021 is de oplevering van de eerste resultaten van de gevelscan, start dan de uitwerking van de startpunten tot uitvoeringsprojecten, wordt de intentieovereenkomst 4 coöperatieve daken met zonne-energie op gymzalen gesloten en wordt het meerjarig programma ‘Zonne-energie Prinsenland/Het Lage Land’ verder uitgewerkt.

Eind 2021/begin 2022 wordt de realisatie van de eerste meters opwek zonne-energie in voetpaden voorzien.

Deal 42: Parkeerterreinen overkappen met zonnedaken

We selecteren parkeerterreinen die geschikt zijn voor het overkappen met zonnedaken.

Samenvatting

Parkeerterreinen die geschikt zijn voor het overkappen met zonnedaken, worden geselecteerd en daarna van deze daken voorzien. Daarbij kunnen ook andere functies ingevuld worden, zoals elektrische laadpalen, docking stations voor elektrische fietsen en/of opslag.  Onderzoek heeft geschikte locaties opgeleverd binnen alle parkeerterreinen in eigendom van de gemeente Rotterdam. De uiteindelijke shortlist vormt de basis voor verdere ontwikkeling van deze deal. Om óók parkeerterreinen die niet in eigendom zijn van de gemeente Rotterdam te activeren heeft de gemeente Rotterdam samen met het bedrijf Sobolt en de Provincie Noord-Holland in 2020 een interactieve online tool, parkthesun.com, ontwikkeld. Dit heeft geleid tot veel aandacht in het werkveld en de media.

Deelnemende partijen

Stedin, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

In 2020 is een marktconsultatie uitgevoerd waaruit blijkt dat de business-case in principe haalbaar is, zij het onder voorwaarden zoals in elk geval: voldoende lange exploitatietermijnen, SDE++ subsidie vooralsnog noodzakelijk is. Ook zijn er optimalisatie mogelijkheden onderkend. De ontwikkelde online tool parkthesun.com kreeg veel aandacht in het werkveld en de media.

In 2021 wordt de eerste tranche gemeentelijke parkeerterreinen aanbesteed en vervolgens gegund. Ook volgen aanvullende communicatie en participatietools om de potentie van parkeerterreinen voor zonne-energie meer onder de aandacht te brengen.

Deal 43: Zon op bedrijfsdaken in het stedelijk gebied

We gaan alle geschikte daken op bedrijventerreinen voorzien van zonnepanelen en waar mogelijk een toepassing van windenergie.

Samenvatting

Om alle geschikte daken op bedrijventerreinen te voorzien van zonnepanelen en waar mogelijk een toepassing van windenergie, worden parkmanagers en ondernemersverenigingen gefaciliteerd met onafhankelijke adviseurs die hen de subsidieaanvraag uit handen nemen. Zo wordt uitvoering gegeven aan de door de gemeenteraad aangenomen motie ‘een dak vol energie’. Betreft de bedrijfsterreinen Hoogvliet-Gadering, Feijenoord-Stadionweg en Rozenburg-Porthof.

Deelnemende partijen

Ondernemersvereniging Spaanse Polder, Ondernemersvereniging Stadionweg, Stichting Samenwerkende Bedrijven Hoogvliet Gadering, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Begin 2020 is op 3 terreinen (Spaanse Polder, Stadionweg en Gadering) samen met parkmanagers een inventarisatie gemaakt van energieverbruik, staat van het pand en besparings- en opwekambities. In het verlengde hiervan zijn de eerste energiescans beschikbaar gesteld.
Door Covid19 zijn de mogelijkheden om te overleggen met ondernemers beperkt hetgeen vertragend werkt.

In 2021 volgt benaderen van ondernemers en werken aan businesscases, een overzicht maken van de uit te voeren cases en lessen voor bredere toepassing bepalen.

Eind 2021 en 2022 starten met de terreinen Rozenburg Pothof en Charloise Poort, en organisatie Ommoord opzetten.

Deal 53: Verduurzamen van bedrijfsterreinen

Ondernemers, lokale partners en stedelijke partijen slaan de handen ineen rondom energiebesparing, -opwek en mobiliteit, ze realiseren zo een maatwerk aanpak voor verduurzaming van Rotterdamse bedrijventerreinen.

Samenvatting

Samen met initiatiefnemers Eneco en Rabobank, zet de gemeente Rotterdam komende jaren in op de verduurzaming van bedrijventerreinen. Dat gebeurt door individuele en vooral collectieve duurzame investeringen van ondernemers te stimuleren: besparing, opwek en mogelijk ook mobiliteit. Hiermee is deze deal vooral gericht op het ontwikkelen en verbeteren van het proces en de aanpak: komen tot (maatwerk) benadering voor verduurzaming. Met een lokale aanpak, samen met de ondernemers én een netwerk van stedelijke partners, gaan we per terrein op zoek naar rendabele maatregelen voor onder andere energiebesparing en energie-opwek, om zo ook bij te dragen aan vermindering van CO2-uitstoot. De aanpak wordt binnen klimaatdeal #43 al toegepast op de bedrijventerreinen Gadering-Hoogvliet en Stadionweg-Veranda. Ambitie is om deze aanpak te gaan toepassen op 40 bedrijventerreinen in Rotterdam.

Deelnemende partijen

Rabobank, Eneco, Ondernemersverenigingen van de terreinen Gadering, Spaanse Polder en Noordwest, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Deze klimaatdeal is in 2020 ontwikkeld.

In 2021 volgt ervaringen vanuit klimaatdeal #43 verankeren in de aanpak en de aanpak daarna toepassen op de volgende bedrijfsterreinen binnen Rotterdam: Rozenburg Pothof, Charloise Poort, Ommoord

In 2021 is voor de Spaanse Polder en Noordwest een Energie potentieel scan uitgevoerd als nul-meting.

Deal 54: Op naar 90 coöperatieve zonnedaken

We gaan in Rotterdam 90 coöperatieve zonnedaken realiseren, door bestaande en nieuw te vormen energiecoöperaties.

Samenvatting

Deze klimaatdeal is ontwikkeld op initiatief van verschillende Rotterdamse energiecoöperaties. Doel van deze klimaatdeal is dat er in het jaar 2025 in Rotterdam 90 coöperatieve zonnedaken zijn gerealiseerd, waar bewoners samen eigenaar zijn van zonnepanelen op een dak in de buurt. Dat wordt mogelijk gemaakt door bestaande en nieuw te vormen energiecoöperaties, samen met de gemeente en andere partners, waaronder dakeigenaren. De aanpak moet gaan omvatten:

  1. Activeren/stimuleren van bewoners;
  2. Faciliteren van/kennisdeling met lokale initiatieven
  3. Financieel ondersteunen van lokale initiatieven: subsidie/leningen
  4. Versterken van de inzet van een onafhankelijk adviseur, die o.a. bijdraagt aan windenergie- en zonprojecten.

In 2025 moet er een sterke coöperatieve beweging zijn, verankerd in de wijken van Rotterdam, met een gezamenlijke uitvoeringsorganisatie. Deze is klaar om de nationale ambitie “50 procent hernieuwbare productie op land in eigendom van de lokale omgeving”, ook in Rotterdam waar te maken.

Deelnemende partijen

Alex Energie, Blijstroom, Delfshaven Energie Coöperatie, Wijkbedrijf De Middellander, Energiecoöperatie Rozenburg, Energie van Rotterdam, Social Impact Fonds Rotterdam, Provincie Zuid-Holland, Gemeente Rotterdam.

In samenwerking met de betreffende dakeigenaren.

Stand van zaken

Deze deal is gericht op het realiseren van coöperatieve zonnedaken. De initiatiefnemers (verschillende Rotterdamse coöperaties) hebben de daartoe de rechtspersoon “Energie van Rotterdam” opgericht.  Verschillende dakeigenaren hebben aangegeven hun dak beschikbaar te willen stellen aan een coöperatie.

In het voorjaar van 2021 hebben gemeente Rotterdam, Sportbedrijf Rotterdam, Stichting BOOR en Energie van Rotterdam drie intentieverklaringen getekend. Sindsdien wordt er gesproken van een gesloten klimaatdeal.

Deal 45: Scheiden van GFT in studenten flats

We gaan met de Erasmus Sustainability Hub, Rotterdam Circulair, SSH en Stadswonen afspraken maken over het inzamelen van gft in hun hoogbouw panden.

Samenvatting

In 2024 moet in heel Rotterdam gft gescheiden worden ingezameld. Op dit moment gebeurt dit wel bij de meeste laagbouwwoningen, maar niet bij hoogbouw.  Wij willen vooral studenten bewust maken rondom dit thema.

Deelnemende partijen

Stadswonen, Stichting Studenten Huisvesting, Erasmus Sustainability Hub, Gemeente Rotterdam

Stand van zaken

In 2021 wordt de klimaatdeal omgezet naar verwaarding van groente-, fruit- en etensresten (GFE) in woonwijken. Project wordt samengevoegd met lopende pilot GFE inzameling pilots omdat hier de schaal op termijn zit.

Deal 46: Samenwerking ‘Rotterdam tegen Verspilling’

We gaan voedselverspilling actief tegen, door te kijken welke afspraken we kunnen maken met de verschillende partijen in de stad en óók met de producenten.

Samenvatting

Hoe gaan we om met voedsel in de stad; niet alleen aan de voorkant, maar ook aan de achterkant. Door partijen hieraan te verbinden zorg je ervoor dat dit niet alleen een opgave is van de gemeente, maar van iedereen in de stad.

Deelnemende partijen

Stichting Voedselsurplus (Shareaty), Stichting Zero Foodwaste Rotterdam, Samskip, Erasmus Sustainability Hub, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Aangepast door COVID-19. Shareaty heeft met partners in 2020 62.000 kg voedsel verwerkt en gedoneerd aan sociale restaurants. Dat komt neer op 90.000 maaltijden. Op dit moment halen ze 80% van de goederen in gewicht (70% in waarde) voedsel op bij groothandelaren en producenten. De geschatte waarde van de donaties is € 250.000. De CO2 besparing is net is minder dan 200 ton. Ze hebben geleverd aan 23 sociale keukens.

Shareaty (stichting Voedselsurplus) is gestart met distributie van voedselreststromen in Rotterdam. Na overleg in januari kunnen we kiezen voor mediamoment met resultaten eerste jaar, incl. oproep meer partners en/of hulp.

Vanaf Q2 2021 is een campagne gestart voor hulp vanuit de klimaattafel.

Deal 47: Stimuleren van een meer plantaardig dieet

We zetten de verschuiving naar meer plantaardige voeding hoger op de agenda.

Samenvatting

Met meer plantaardige voeding hoger op de agenda is ecologisch winst te behalen. Daarom wordt in samenwerking met de Behavioural Insights Groups Rotterdam, de gemeente Rotterdam en de Erasmus Sustainability Hub een gedragsonderzoek uitgevoerd, om te zien hoe we de consument het beste kunnen stimuleren naar een meer plantaardig voedingspatroon.

Deelnemende partijen

Behavioural Insights Group Rotterdam, Erasmus Sustainability Hub, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

In 2021 is deze klimaatdeal omgezet naar de Rotterdamse horeca. Dit heeft geresulteerd in een nieuw programma dat samen met MKB010 Next en de Rotterdamse Voedselvisie is opgezet: het Nieuwe Nassen. [meer informatie volgt nog]

Deal 48: De Erasmus Universiteit creëert positieve impact

De Erasmus Universiteit wil 2024 een CO2-neutrale universiteit te zijn.

Samenvatting

De Erasmus Universiteit zet in op twee lijnen: (1) de verduurzaming van de campus en (2) van het onderwijs/onderzoek. De Erasmus Universiteit gaat o.a. jaarlijks de ecologisch voetafdruk in kaart brengen, een roadmap naar een duurzame campus ontwikkelen, een werkgroep Duurzaamheid starten die zich richt op de verduurzaming van het onderwijs en de campus als living lab gebruiken om te experimenteren met toegepast duurzaamheidsonderzoek.

Deelnemende partijen

Erasmus Universiteit Rotterdam, Erasmus Sustainability Hub, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Campus en faculteiten waren deels gesloten waardoor aantal doelstellingen of juist gehaald zijn (mobiliteit) of juist niet (afvalscheiding, terugbrengen vleesconsumptie). Nieuwe projectmanager aangenomen die beleid en plannen gaat faciliteren. Hier worden projecten onder geformuleerd waarin de Erasmus Universiteit ‘testprojecten’ met de stad gaat starten.

De klimaattafel gaat verkennen of er nauwere samenwerking mogelijk is tussen de Hogeschool Rotterdam en EUR op facilitair gebied, aangezien beide instanties hier op inzetten.

Deal 49: Zero Food waste pakketten voor studenten

Stichting Zero Foodwaste Rotterdam gaat in samenwerking met de Erasmus Sustainability Hub voedselpakketten uit reststromen aan studenten aanbieden.

Samenvatting

Elke week kunnen studenten zo’n pakket met groente en fruit ontvangen in ruil voor 3 vrijwilligersuren per maand bij Stichting Zero Foodwaste.

Deelnemende partijen

Stichting Zero Foodwaste Rotterdam, Erasmus Sustainability Hub, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Aangepast door COVID-19. Zero Food Waste kon niet aan studenten leveren i.v.m. COVID-19. De koers van het bedrijf is aangepast en is restromen door COVID-19 gaan opwaarderen en herdistribueren. Tafel ondersteunt bij advies over businessmodel en focus.

In 2021 wordt de klimaatdeal omgezet naar een nieuwe, stevige lead partner met bredere impact. Focus wordt verwaarding voedselafval in de stad.

Op korte termijn is het voorstel om ondersteuning en hulp bij bedrijfsmodel Zero Food Waste, maar sturing op schaal (impact) en financiële duurzaamheid is nodig.

Deal 55: Circulaire Retail in de binnenstad

UDS gaat vernieuwende, duurzame retailconcepten van lokale ondernemers winkelruimtes aanbieden in de vorm concept of pop-up stores in het kernwinkelgebied.

Samenvatting

UDS en de gemeente Rotterdam willen actief experimenteren met verduurzaming van het Rotterdamse centrum door middel van concept of pop-up stores met daar in vernieuwende, duurzame retailconcepten van lokale ondernemers. Doel is een verduurzaming van het aanbod in het kernwinkelgebied en duurzame alternatieven bieden met een lagere CO2 afdruk. Zo wordt de binnenstad een podium voor duurzaam retail-aanbod en lokaal ondernemerschap. Dit is hard nodig omdat de kleding en spullen die we kopen, ruim 34% van onze CO2 uitstoot voor hun rekening nemen. We hebben dus alternatieven nodig. Denk bijvoorbeeld aan het hergebruik van verpakkingen als klantloyaliteitsprogramma of producten die langer meegaan, als een dienst worden aangeboden. Of al simpelweg producten die gemakkelijker (lokaal) te recyclen of te repareren zijn.

Deelnemende partijen

Urban Department Store (UDS), De Wasserij, SwapShop / Awareness Collectief, Gemeente Rotterdam, BlueCity.

Stand van zaken

Deze klimaatdeal is ontwikkeld in 2020. Nieuwe winkel geopend en verlengd contract in 2021: kledingruil in plaats van verkoop nieuwe kleding. Ook is een longlist van 100 lokale bedrijven en makers aangeleverd die interesse hebben in een retail faciliteit in de binnenstad.

Tweede conceptstore naar verwachting in 2021. Tevens in conceptontwikkelingsfase voor een circulair warenhuis in de binnenstad met volledig duurzaam en circulair aanbod.

Deal 57: Gezonde en duurzame lijnbaan

We willen een aantrekkelijk, duurzaam en gezond aanbod van retail en horeca in de stad creëren, met als gebiedsgerichte testcase de Korte Lijnbaan.

Samenvatting

In Rotterdam spelen verschillende uitdagingen rondom het thema voedsel. Rotterdam is één van de ongezondste steden van Nederland. De helft van de Rotterdammers is te dik en bijna een kwart van de kinderen in onze stad heeft overgewicht. Op veel plekken in de stad is er geen gezonde voedselomgeving. En dan valt het maken van gezonde keuzes niet mee. Daarnaast heeft voedselconsumptie een grote impact op het klimaat. Voor de productie van ons voedsel zijn grondstoffen, land en water nodig. Voedselproductie, -transport en -consumptie leiden tot CO2-uitstoot. Ook voedselverspilling heeft grote invloed op het klimaat.

De klimaatdeal omvat een haalbaarheidsstudie met marktpartijen naar een ander horeca-aanbod en de mogelijkheden voor duurzame en circulaire retailconcepten en (ver)maakbedrijven in de Korte Lijnbaan. De Korte Lijnbaan is als rijksmonument een iconische plek in de binnenstad, maar ook een plek waar uitdagingen spelen, zoals leegstand en overlast. Het is een gebied dat op zoek is naar een nieuwe identiteit en functie binnen de stad, die het gebied in staat stelt om mee te bewegen met de tijd en commerciële kansen te pakken. De klimaatdeal draagt bij aan de ontwikkeling van de Korte Lijnbaan tot een aantrekkelijk en duurzaam mixed use gebied.

Het doel is een om tot een breed gedragen, commercieel haalbare concepten voor gebiedsontwikkeling op de Korte Lijnbaan te komen (gedragen door zowel de betrokken marktpartijen en de afdelingen van de Gemeente Rotterdam). Het ontwikkelde concept kan als voorbeeld dienen voor gebiedsontwikkeling op andere plekken in de stad, gericht op een groter aanbod van duurzame retail concepten en gezond duurzaam voedsel in de stad.

Deelnemende partijen

Urban Department Store Rotterdam, Manhave, Syntrus Achmea, Redevco, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Na verschillende verkennende gesprekken in 2020 en 2021 zal de haalbaarheidsstudie in 2021 worden uitgevoerd met de betrokken markt partijen en afdelingen van de Gemeente Rotterdam. Het tussentijdse resultaat is een uitgewerkt concept en manifest met een gedeelde visie op het gebied door marktpartijen (vastgoed, exploitanten) en de Gemeente.

Deal 58: Geen Woorden Maar Draden

Haalbaarheidsstudie van de realisatie van chemische textiel recycling in de regio Rotterdam.

Samenvatting

Veel partijen zien een potentie voor textiel recycling in de regio Rotterdam, maar een concrete haalbaarheidsstudie, effectrapportage of business case is er niet. In deze Klimaatdeal werken overheid en industrie samen aan een bidbook voor de regio, waarin de kansen voor textielrecycling op basis van data, analyses en een concrete business case gepresenteerd worden. Dit bidbook biedt de informatie die nodig is voor investeerders om een gedegen beslissing te nemen over de realisatie van een textiel recycling hub in de regio Rotterdam.

Deelnemende partijen

EigenDraads, Havenbedrijf Rotterdam, Innovation Quarter, Gemeente Rotterdam.

Stand van zaken

Komende maanden (september t/m december) zal EigenDraads de business case voor de keten als geheel en individuele ketenpartners ontwikkelen, waaruit de haalbaarheid en bijbehorende voorwaarden voor de realisatie van chemische textiel recycling in de regio Rotterdam duidelijk worden, zoals vestigingsvoorwaarden en propositie case voor de haven (overslag bewegingen binnenvaart en zeevaart).

© Gemeente Rotterdam